Toplumsal medyada anonim periyot bitiyor: e-Devlet tokenı ile giriş başlıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

10 Saniyede Özet

Kullanıcı için e-Devlet üzerinden, muhakkak bir toplumsal medya hesabına bağlı dijital bir token üretilmesi planlanıyor.

Teknik anlatıma nazaran platforma direkt kimlik bilgisi değil, yaş eşiğine ait doğrulama bilgisi gönderilecek.

Komisyondan geçen metin, 15 yaş altına hizmet verilmemesini ve 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ayrıştırılmış hizmet sunulmasını içeriyor.

Geçiş mühleti konusunda kamuoyuna yansıyan açıklamalarda üç ay sözü öne çıkarken, komitedeki teknik sunumda altı aylık bir geçiş sürecinden kelam edildi.

Sosyal medyada kimlik doğrulaması tartışması artık sırf bir başlık değil. Son yapılan açıklamalarla birlikte hesap açma ya da hesap kullanma sürecinde e-Devlet tabanlı bir doğrulama modelinin masada olduğu daha net görüldü.

Adalet Bakanı sosyal medya düzenlemesinin hazırlık basamağında olduğunu ve gerçek kimlikle kullanım istikametinde bir çerçeve kurulduğunu söylerken TBMM’deki teknik anlatım bu çerçevenin nasıl işleyeceğine dair daha somut detaylar verdi.

Ortaya çıkan tabloya nazaran planlanan sistem toplumsal medya platformuna direkt T.C. kimlik numarası vermekten çok, e-Devlet üzerinden üretilen bir doğrulama anahtarına dayanıyor. Bu anahtarın merkezinde yaş teyidi var.

Aynı periyotta komiteden geçen düzenleme metni de 15 yaşını doldurmamış çocuklara toplumsal ağ hizmeti sunulmamasını, 15 yaşını doldurmuş lakin reşit olmayan kullanıcılar için ise ayrıştırılmış hizmet verilmesini öngörüyor.

Kamuoyunda birinci anda toplumsal medyaya T.C. kimlik numarası ile giriş söylemi öne çıktı. Lakin TBMM komitesindeki teknik sunum, işin pratikte biraz daha farklı bir model üzerinden anlatıldığını gösteriyor.

Buna nazaran kullanıcı evvel e-Devlet kapısına giriyor, akabinde kullanacağı toplumsal medya hesabına özel bir dijital token oluşturuluyor. Bu token direkt kullanıcı hesabıyla eşleşen bir doğrulama belgesi üzere çalışıyor.

Token tam olarak neyi doğrulayacak?

Komisyondaki anlatıma nazaran token içinde, kişinin toplumsal medya tarafındaki tanımlayıcısı ile yaş eşiğine ait bilgi yer alıyor. Teknik örnekte bu tanımlayıcının kullanıcı kodu, rumuz ya da hesap ismi üzere bir öge olabileceği söz edildi. Yani sistem bu kişi 15 yaşın üzerinde mi değil mi bilgisini doğrulanabilir bir dijital kayıtla taşıyor ve kullanıcı bu kaydı yaş doğrulaması isteyen platformlara yükleyebiliyor.

Buradaki kritik nokta şu ki resmi anlatım toplumsal medya şirketlerine kullanıcının tüm ferdî bilgilerinin gönderilmeyeceğini, sadece yaş doğrulamasına yarayan bilginin paylaşılacağını söylüyor. Fakat birebir teknik açıklamada, tokenın makul bir hesap tanımlayıcısına bağlanacağı da açıkça söz edildi.

Bu da sistemin sırf yaş denetimi katmanından ibaret olmadığını, e-Devlet tarafında hesapla kişi ortasında bir doğrulama zinciri kurulacağını gösteriyor. Bu son cümle resmi anlatımdan yapılan bir çıkarımdır.

15 yaş hududu düzenlemenin neresinde duruyor?

TBMM’de kabul edilen metne nazaran toplumsal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bunun için yaş doğrulama dahil gerekli teknik önlemleri almak zorunda kalacaklar.

15 yaşını doldurmuş çocuklar için ise ayrıştırılmış hizmet yaklaşımı öngörülüyor. Ayrıyeten ebeveyn denetim araçları, kullanım mühleti kontrolü ve fiyatlı süreçlerde ebeveyn onayı üzere sistemler da düzenlemenin kesimi olarak yazıldı.

Düzenleme sadece hesap açılışını değil, platformların yükümlülüklerini de genişletiyor. Gerekli yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde reklam yasağı ve devamında bant daraltma üzere yaptırımların devreye alınabileceği belirtiliyor. Bu yüzden sorun yalnızca yeni bir giriş ekranı değil; toplumsal ağ sağlayıcıların Türkiye’deki hizmet mimarisini direkt etkileyecek bir ahenk süreci manasına geliyor.

Hala açık kalan noktalar var

Teknik model anlatılmış olsa da sistemin tüm detayları şimdi kapanmış değil. En dikkat çeken başlıklardan biri de 15 yaşını doldurmuş ama reşit olmayan kullanıcıların doğrulamasının pratikte nasıl yürütüleceği.

Çünkü kuruldaki teknik sunumda e-Devlet kapısı üyeliği için 16 yaş ve üstü sözü de kullanıldı. Bu nedenle düzenlemede öngörülen 15 yaş eşiği ile uygulamada anlatılan e-Devlet akışı ortasında netleştirilmesi gereken bir alan bulunuyor.

Bir öbür belirsizlik de takvim tarafında. Bakanlık cephesinden kamuoyuna yansıyan açıklamalarda üç aylık geçiş süreci tabiri kullanılırken, kuruldaki teknik anlatımda altı aylık bir geçiş süreci lisana getirildi. Bu nedenle sistemin ne vakit başlayacağı kadar, hangi versiyonla başlayacağı da önümüzdeki Meclis sürecinde netleşecek görünüyor.